Χώρα μελέτης: Πορτογαλία
Τύπος μαθησιακής δυσκολίας που υποστηρίζει αυτή η Μελέτη Περίπτωσης
- Δυσκολίες στην ανάγνωση και τη γραφή
Στόχοι και σκοποί της Μελέτης Περίπτωσης
Ο κύριος στόχος αυτής της μελέτης περίπτωσης είναι να εξερευνήσει εάν ένα παιδί με δυσλεξία κάνει τα ίδια λάθη στη μητρική του γλώσσα και σε μια ξένη γλώσσα. Επιπλέον, σκοπεύει να ευαισθητοποιήσει περισσότερο τους δασκάλους σε σχέση με τη δυσλεξία και τον αντίκτυπό της στη μάθηση, έτσι ώστε να αναπτύξουν στοχευμένα μαθησιακά προγράμματα τα οποία προωθούν την αυτονομία του μαθητή και την αυτό-αντίληψη. Με τη σύγκριση λαθών, η μελέτη κάνει εικασίες σχετικά με την αναγνώριση των ομοιοτήτων και διαφορών οι οποίες θα δώσουν βάση στην ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών παρέμβασης. Έτσι, δημιουργήθηκαν οι ακόλουθοι γενικοί και ειδικοί στόχοι:
- Γενικοί Στόχοι: ανάλυση των μοτίβων λαθών των δυσλεξικών μαθητών στην ανάγνωση και τη γραφή στη μητρική και την ξένη γλώσσα.
- Γενικοί Στόχοι: αναγνώριση της κατηγοριοποίησης των λαθών των δυσλεξικών μαθητών στη μητρική και την ξένη γλώσσα.
- Ειδικοί Στόχοι: ανάλυση ομοιοτήτων και διαφορών στα λάθη σε ανάγνωση και γραφή και στις δυο γλώσσες.
Σύντομη περιγραφή της Μελέτης Περίπτωσης
Η έρευνα διεξήχθη σε οχτώ σχολεία 2ου κύκλου (10-12 χρονών), τα οποία επιλέχθηκαν συγκεκριμένα για τον πληθυσμό τους καθώς ήταν απαραίτητη η επιλογή μαθητών της Ε’ και ΣΤ’ δημοτικού με διαγνωσμένη δυσλεξία. Αυτή η ηλικιακή ομάδα θεωρήθηκε κρίσιμη για την εδραίωση των βασικών ικανοτήτων ανάγνωσης και γραφής αμφότερα στα Πορτογαλικά και τα Αγγλικά τα οποία εισάγονται στο δημοτικό σχολείο, αλλά εστιάζουν κυρίως σε προφορικές ασκήσεις. Η έρευνα εκτελέστηκε κυρίως μέσω περιγραφικών μεθόδων συλλογής δεδομένων (πίνακας παρατήρησης, πίνακας κατηγοριοποίησης λαθών, πλέγμα ανάλυσης) μέσα στην τάξη (φυσικό περιβάλλον) με 12 δυσλεξικούς μαθητές ως την Πειραματική Ομάδα (ΠΟ) και 12 μη-δυσλεξικούς ως την Ομάδα Ελέγχου (ΟΕ).
3 Βασικές μαθησιακές αρχές που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτή τη Μελέτη Περίπτωσης για την υποστήριξη των μαθητών με Μαθησιακές Δυσκολίες
- Μοτίβα λαθών – Η μελέτη φανέρωσε παρόμοια μοτίβα λαθών στην ανάγνωση και τη γραφή στη μητρική όπως και την ξένη γλώσσα στους μαθητές με δυσλεξία. Ωστόσο, η συχνότητα των λαθών ήταν υψηλότερη στα Αγγλικά, υποδηλώνοντας μια διαφορά στον βαθμό δυσκολίας αντί για έναν διαφορετικό τύπο λάθους. Στη γραπτή έκφραση, τα συχνότερα λάθη ήταν η παράλειψη γραμμάτων, η σύγχυση γραφημάτων και η συμφωνία στον αριθμό/χρόνο και στο λεκτικό πρόσωπο, ενώ στην ανάγνωση καταγράφηκαν δυσκολίες στην ευχέρεια (διστακτική ανάγνωση), στην παράλειψη γραμμάτων, στη σύγχυση γραφημάτων, στη διατύπωση γνώμης και στη συνολική κατανόηση του κειμένου.
- ΠΟ vs. ΟΕ – Η συγκριτική ανάλυση μεταξύ της Πειραματικής Ομάδας και της Ομάδας Ελέγχου σε σχέση με τα μοτίβα λαθών υποδηλώνει ότι η δυσλεξία φανερώνεται σε συγκεκριμένα και χαρακτηριστικά λάθη. Όλες οι ομάδες της μελέτης είχαν κοινές δυσκολίες στην απόδοση της γνώμης τους και στην κατανόηση του κειμένου, με υψηλότερη συχνότητα στους δυσλεξικούς μαθητές στη μητρική και την ξένη γλώσσα.
- Συνεργασία μεταξύ δασκάλων – Οι δάσκαλοι της μητρικής και της ξένης γλώσσας πρέπει να ενώνουν τις δυνάμεις τους για την εύρεση κατάλληλων στρατηγικών για όλους τους μαθητές τους και, συγκεκριμένα, για αυτούς με δυσλεξία.
Στρατηγικές που χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο της Μελέτη Περίπτωσης
- Εξατομικευμένα Σχέδια Μάθησης:
- Συνεργασία με υποστηρικτικές υπηρεσίες και επαγγελματίες
Αποτελέσματα και αντίκτυπος
Τα συλλεγμένα στοιχεία θέτουν υπό αμφισβήτηση την ιδέα ότι η γλωσσική περιπλοκότητα συσχετίζεται άμεσα με τη δυσκολία του μαθητή. Αναλύοντας τα μοτίβα λαθών στη μητρική και την ξένη γλώσσα, δε βρέθηκαν σημαντικές διαφορές στα είδη των λαθών. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι ομοιότητες υπερείχαν των διαφορών σε αριθμό, με υψηλότερη συχνότητα λαθών να παρατηρείται μόνο στην ξένη γλώσσα. Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν πως η δυσλεξία εκδηλώνεται με συγκεκριμένα μοτίβα λαθών ασχέτως της πολυπλοκότητας της γλώσσας, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την ανάπτυξη στοχευμένων παρεμβάσεων και στρατηγικών επανεκπαίδευσης για αυτούς τους μαθητές. Η μελέτη κλείνει δίνοντας έμφαση στη σημασία της σταδιακά αυξανόμενης αλλαγής. Μέσα από μια αδιάκοπη διαδικασία επιτυχημένων ξεκινημάτων και συνεχούς εξερεύνησης, ακόμα και τα μικρά βήματα μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές βελτιώσεις στη μαθησιακή διαδικασία. Η ολοκλήρωση αυτής της έρευνας λειτουργεί ως εφαλτήριο για περαιτέρω ανάπτυξη. Είναι γνωστό ότι το ταξίδι της βελτίωσης δεν ολοκληρώνεται ποτέ πραγματικά και ότι τα μονοπάτια που εξερευνούνται αντιπροσωπεύουν την αρχή πολλών ακόμα που είναι να έρθουν.
Λόγοι που μπορεί αυτή η μελέτη περίπτωσης να είναι χρήσιμη στην έρευνα του έργου
Αυτή η μελέτη περίπτωσης μπορεί να προσφέρει σημαντικές γνώσεις στο έργο FOCUS συγκρίνοντας τα μοτίβα λαθών σε γλώσσες και ομάδες μαθητών και δείχνοντας ότι η δυσλεξία εκδηλώνεται με συγκεκριμένους τύπους λαθών, άσχετα από την πολυπλοκότητα της γλώσσας. Αυτή η πληροφορία είναι καίριας σημασίας για την ανάπτυξη στοχευμένων διδακτικών στρατηγικών. Επισημαίνοντας παρόμοια μοτίβα λαθών στη μητρική και την ξένη γλώσσα στους δυσλεξικούς μαθητές, υποδηλώνει ότι η κυριότερη πρόκληση βρίσκεται στις υποβόσκουσες γνωστικές διαδικασίες και όχι στην ίδια τη γλώσσα. Αυτή η γνώση επιτρέπει στους εκπαιδευτικούς να εστιάσουν στην αντιμετώπιση αυτών των υποκείμενων δυσκολιών (πχ φωνολογική ενημερότητα, αποκωδικοποίηση ικανοτήτων) ενώ προσαρμόζουν τις διδακτικές μεθόδους τους για την ξένη γλώσσα (πχ χρήση πολυαισθητηριακών δραστηριοτήτων, τεχνικές υποστηρικτικής βοήθειας) Αυτή η στοχευμένη προσέγγιση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τα αποτελέσματα της μάθησης ξένων γλωσσών για τους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες.
Μεταβιβασιμότητα
Η μεταβιβασιμότητα αυτής της μελέτης μπορεί να εξασφαλιστεί από το γεγονός ότι εστιάζει στη δυσλεξία, μια πάθηση με παρόμοια χαρακτηριστικά σε όλες τις γλώσσες, και κυρίως στην υποβόσκουσα γνωστική διαδικασία πίσω από το λάθος, αντί για τη συγκεκριμένη δομή και γραμματική των γλωσσών.
Για να επαναλάβουν τη μελέτη, οι ερευνητές θα πρέπει να προσαρμόσουν στρατηγικές και αναγνωρίσεις λαθών στη δική τους συγκεκριμένη γλώσσα, ενώ παραπέμπουν τα θεμελιώδη ευρήματα στην ανάλυση λαθών και τη δυσλεξία. Η μεταβιβασιμότητα θα αυξηθεί εάν η έρευνα λάβει υπόψιν τα λάθη στις πιο κοινές ξένες γλώσσες όπως τα Αγγλικά ή τα Ισπανικά. Συνολικά, η αφοσίωση της έρευνας στις καθολικές γνωστικές πλευρές της δυσλεξίας την καθιστά προσαρμόσιμη σε διάφορα διδακτικά πλαίσια διδασκαλίας ξένων γλωσσών σε διάφορες χώρες.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για αυτή τη Μελέτη Περίπτωσης
Θα βρείτε τη μελέτη στον παρακάτω σύνδεσμο:
Κρίσιμα ζητήματα
Η εργασία παρουσιάζει ενδιαφέροντα ευρήματα τα οποία θέτουν επί τάπητος τις καίριας σημασίας προκλήσεις της βελτίωσης των αποτελεσμάτων της μάθησης ξένων γλωσσών για τους μαθητές με δυσλεξία μέσα από πρώιμες παρεμβάσεις και εκπαίδευση φωνολογικής ενημερότητας. Η ενίσχυση της έρευνας με απτά παραδείγματα του πώς τα αποτελέσματα της μπορούν να χρησιμοποιηθούν στον σχεδιασμό αποτελεσματικών δραστηριοτήτων και στρατηγικών για τη διευκόλυνση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες που μαθαίνουν ξένες γλώσσες, θα μπορούσαν να αυξήσουν τον αντίκτυπό της. Η παροχή ενός μικρού δείγματος πιθανών εφαρμογών αυτής της μελέτης σε πρακτικές τεχνικές διδασκαλίας, θα ήταν μια πολύτιμη προσθήκη.
